İçeriğe geç
15 Ağustos 2026, Cumartesi
ALİ ŞERİATİ Bir Şehid, Bir Şahid
YAZDIKLARINDAN SEÇMELER [TÜRKÇE]

Aşk ve Sevgi...

Aşk, görme engelli bir coşku, görmezlikten kaynaklanan bir bağdır. Oysa sevgi, bilinçlice bir bağ; apaçık, duru bir görmenin sonucudur. Aşk genellikle içgüdüden su içer, içgüdüden kaynaklanmayan başka bütün olgular değersizdir. Oysa sevgi ruhun içinden doğar, bir ruhun yükselebileceği bütün yerlere, sevgi de onunla bi…

Yazan Dr. Ali ŞERİATİ· · 1 dk okuma · 123.082 okunma
Normal

Aşk, görme engelli bir coşku, görmezlikten kaynaklanan bir bağdır. Oysa sevgi, bilinçlice bir bağ; apaçık, duru bir görmenin sonucudur. Aşk genellikle içgüdüden su içer, içgüdüden kaynaklanmayan başka bütün olgular değersizdir. Oysa sevgi ruhun içinden doğar, bir ruhun yükselebileceği bütün yerlere, sevgi de onunla birlikte doruğa tırmanır.

Aşk, gönüllerin genelinde benzer biçimler ve renklerde gözlenmekte olup, ortak nitelik, durum ve görünümler taşır. Oysa sevgi her ruhta kendine özgü bir albeni taşır. Ruhun kendisinden rengini alır. Ruhlar da içgüdülerin tersine kendilerine özgü ayrı ayrı renk, tırmanış, boyut, tat ve kokular taşıdığından; ruhların sayısınca sevgiler olduğu söylenebilir.

Aşk, kimlikle ilişkisiz değildir. dönemlerin ve yılların ilerleyişinden etkilenir. Oysa sevgi; yaş, zaman ve kişiliğin ötesinde yaşar. Onun yüksek yuvasına günün, çağın eli yetişmez.

Aşk, her renkte, her düzeyde, somut güzellikle bağlantılıdır. Schopenhauer'ın deyişiyle: "Sevgilinizin yaşına bir yirmi yıl daha ekleyin de onun duygularınızda bıraktığı doğrudan etkileri gözlemleyin."

Oysa sevgi, ruhun içine öyle bir dalgınlıkla dalar; ruhun güzelliklerine öyle tutulup kendinden geçer; somut güzellikleri bambaşka bir biçimde görür. Aşk; tufan, dalga, coşku niteliklidir. Oysa sevgi durgun, dayanıklı, ağırbaşlı, arılıkla dolup taşar bir durumdadır.

Aşk, uzaklık ve yakınlığa göre değişir. Uzaklık uzun sürecek olursa azalır. İlişki sürecek olursa değerini yitirir. Ancak korku, umut, sarsıntı ve acı çekmenin yanı sıra "görüşüm-uzaklaşım"la diri, güçlü olarak kalabilir. oysa sevgi bu durumları bilmez. Dünyası başka bir dünyadır.

Aşk, bir yönlü bir coşkudur. sevgilinin kim olduğunu düşünmez. "Öznel bir özcoşu"dur. İşte bu yüzden hep yanlışlık yapar. Seçimle hızla sürçer. Ya da hep bir yönlü kalır. Yine de yer yer benzeşmeyen iki yabancının arasında bir aşk kıvılcımlanır, olay karanlıklar içinde geçip birbirlerini görmedikleri için ancak bu yıldırımın düşüşünden sonra onun ışığında birbirlerini görebilirler.

Oysa sevgi aydınlıkta kök salar. ışığın gölgesinde yeşerir; büyür. İşte bu yüzen hep tanışıklıktan sonra ortaya çıkar. Gerçekte başlangıçta, iki ruh birbirinin yüzünde tanıma çizgilerini okur. "Biz" oluşları ise "tanışım"dan sonra olur, iki ruh, iki kişi değil daha sonraları; birbirlerinin söz, davranış ve konuşma biçiminden yakınlığın tadını, yakınlığın kokusunu, yakınlığın sıcaklığını duyumsarlar. İşte bu konaktan sonra birden, iki yoldaş kendiliklerinden sevginin uçsuz bucaksız çölüne ulaştıklarını, sevginin karartısız açık göğünün başlarının üzerinde sere serpe serilmiş olduğunu, "inanış"ın aydın, arı içtenlikli ufuklarının kendilerine açıldığını, tatlı okşayıcı bir esintinin hep başka göklerin, başka ülkelerin yepyeni esinlerinin iletileri ve başka bahçelerin güzel, gizemli çiçeklerinin kokularının birlikteliğinde oyuncu, tatlı, şen bir sevgi ve albeniyle kendisini hep bu ikisinin yüzüne, başına vurduğunu... Kendi gözleriyle görürler.

Aşk, çılgınlıktır. Çılgınlık ise "anlayış" ile "düşünüş"ün bozulmuşluk ve yıpranmışlığından başka bir şey değildir. Oysa sevgi tırmanışının doruğunda, beyin ötesini aşar, anlamayı ve düşünmeyi de yerden çekip, doğuşun yüksek doruğuna götürür.

Aşk, sevgilide içinin çektiği güzellikleri yaratır. Oysa sevgi, içinin çektiği güzellikleri sevgilide görür, bulur. Aşk, büyük güçlü bir kandırmacadır. Oysa sevgi; sonsuz, salt, dosdoğru, içten bir doğruluktur. Aşk, denizin içinde boğulmaktır. Oysa sevgi, denizin içinde yüzmektir. Aşk, görme duyumunu alır, oysa sevgi, verir.

Aşk, kabadır, şiddetlidir. bununla birlikte dayanıksız, güvensizdir. Oysa sevgi, tatlıdır, yumuşaktır. Bunun yanı sıra dayanıklı, güven içindedir.

Aşk hep kuşkuyla bulunur. Oysa sevgi, baştan başa kesin inançlıdır. Kuşkuya yer vermez. aşktan içtikçe kanarız, sevgiden içtikçe susarız. aşk korundukça eskir. Oysa sevgi yenilenir.

Aşk, sevenin içinde varolan bir güçtür. Kendisini sevgiliye çeker. Oysa sevgi sevilende varolan bir albenidir. Seveni sevilene götürür. Aşk, sevgiliye egemenliktir. Oysa sevgi, sevilende yok olma susuzluğudur.

Aşk, onun baskısı altında kalabilmek için sevgiliyi belirsiz, kimliksiz olarak ister. Aşk, kişinin bencilliği ile alım-satımsal, hayvansal ruhun bir çekiciliğidir. Kendisi kendi kötülüğünün bilincinde olduğu için de onu bir başkasında görünce ondan nefret eder, ona kin besler. Oysa sevgi, sevileni sevgili, değerli olarak ister. Bütün gönüllerin de kendisinin sevdiği için beslediğini , beslemelerini diler. Sevgi, kişinin Tanrısal ruhu ve Ahurasal doğasının bir çekiciliğidir. Kendisi kendi doğaötesi kutsallığını görebildiği için onu bir başkasında görünce onu da sever. Kendisine tanış, yakın bulur.

Aşkta, rakip sevilmez. Oysa sevgide, "Köyünün tutkunlarını kendi özleri gibi severler." Kıskançlık aşkın özelliğidir. aşk, sevgiliyi kendi lokması olarak görür. Bir başkası onun elinden kapmasın diye hep acılar içinde kıvranır durur. kapması durumunda ise ikisine de düşmanlık beslemeye başlar. Sevgiliden nefret edilir.

Sevgi ise inançtır. inanç ise salt bir ruhtur. Sınırsız bir sonsuzluktur. Bu gezegenin türlerinden değildir. Aşk, doğanın kementidir. doğadan almış olduklarını kendi elleriyle geri verip; ölümün aldıklarını aşkın oyunlarıyla ellerinden bıraksınlar diye başkaldıranları yakalar. Oysa sevgi, kişinin doğanın gözlerinden uzak, kendi yarattığı, kendi ulaştığı, kendi "seçtiği", bir aştır. Aşk, içgüdünün tuzağında tutsak olmaktır. Oysa sevgi, isteklerin baskısından kurtulmaktır. Aşk, bedenin görevlisidir. oysa sevgi, ruhun elçisidir.

Aşk, kişinin yaşama dalıp güncel yaşamla oyalanmasına yönelik büyük, aşırı bir "bilinçsizlendirim"dir. Oysa sevgi, yabancılıktan dolayı yabansıllıktan doğma, kişinin bu pis, gereksiz yabancı pazar içerisindeki, korkunç özbilincidir.

Aşk, tat aramaktır. oysa sevgi, sığınak aramaktır. aşk, aç bir düşkünün yemek yiyişidir. Oysa sevgi, "yabancı bir ülkede dildaş bulmak"tır.

Aşkın yer değiştirdiği olur. soğuduğu olur. Yaktığı olur. Oysa sevgi; yerinden, sevdiğinin yanından kalkmaz. soğumaz, kızgın değil; yakmaz, yakıcı değil.

Aşk, kendinden yanadır. bencildir, kendisi için ister. Kıskançtır. sevgiliye tapar, onu kendi için över. Oysa sevgi, sevilenden yanadır, sevilencildir. Sevgili için ister. Kendini sevdiği kişi için ister. Onu onun için sever. Kendisi ortada değildir.
                                                                            

Kevir...

Bu yazıyı paylaş
Okur Katkısı

Yorumlar (28)

mardinli 07-05-2014, 04:38

sevdiğim kiza yazarmısın bir şiyir

Mehmet Şerif VARLIK 03-03-2014, 07:51

Aşk kelimesinin sözlük anlamı "aşırı sevgi" demektir. Her türlü aşırılıktan Rabbimize sığınırız.

ismail saykal 30-06-2013, 01:55

Yaratılış Allahın Bir sanatkarlığıdır. Bundaki sanatkarlığı görme ve yaratanını anlama anlatma fenomenlerinin başıda aşk ve sevgiyle başlar Sevmeseydi Yaratmazdı.. Sevenlerinin birbirlerine ilgisi olmasaydı aşk ta olmazdı..Bu bir anlayış ve sunuş bicimidir .Eğer bir dinsellik açısından bakılıyorsa Ali Şeriati Üstad denecek kadar Yaratanı Yaratılanı gözlemiş iç aleminde gözlemlerini sunmuş .Böyle bir Bakış acısıylada Bakma olanağı sunduğu için Aşk ve sevgiyi bir ayırıma sunarak bir furkan

farabi 28-04-2013, 12:37

Aşkı toplumsallaştıran ve basitleştiren topluluga tepkidir ali , cinsellik dolu aşkı yalanlamak için vardır .

argeş 19-02-2013, 12:32

bir müslüman kendi düşence sisteminde ve halkın kaderinde sorumlludur ali şeriati bunu en güzel bir şekilde yaşamıştır her şeye yeni bir olgu yeni bir anlam kazandırmıştır. selam olsun bu şehide

enes faruk 04-02-2013, 02:59

yine muazzam, yine uyandırıyor taa derinden ...vesselam:aşk bilinçsiz sevgidir;sevgi ise bilinçli aşktır..

Süheyla 09-01-2013, 14:39

Ali Şeriati'nin aşk ve sevgi üzerine yazdığı bu yazıyı okumadan önce aşkın sevgiden daha kutsal olduğu zehabındaydım. Ama bu yazıda tam aksi bir tezi savunuyor Şeriati. Bakış açısı :)

hasan esadi 28-09-2012, 13:02

bu cümlelerin çıkması bir kalpten ayrı bir aşk olsa gerek

Furkan 25-09-2011, 03:12

Üstad...Sana Ne diyebilirimki. Meğer 'aşk' ile alakalı çözümlemeyi yapmak için seni tanımak bu gece vaktine nasipmiş.

taha 25-08-2011, 11:32

ustad çok doğru anlatmış burdaki yorumların hepsi göreceli yorumlardan oluşmuş yani herkes kendince bişeyler paylaşmışlar öznel bir yaklaşımla fakat üstad burda olayı nesnel bir şekilde sunmuştur kanımca.....o kadar ilim yapmış birini eleştirecek cesareti nerden buluyorsunuz ki siz kimsiniz?

ismail 21-12-2010, 12:20

biz varolanı severiz Allah sevince varolur aklı baştan alan sevgi sevgi değiıl tutkudur aşk ise tutkunun kendisidir tutku zehirli lidir sevgi azad eder tutku tutuklar gerçek sevgi sevdiğinde yok olmak değil sevdiğinde hayat bulmaktır aşk ise sevdiğinde yok olmaktır sevgiyi konuşmak sözün bittiği yerden konuşmaktır

semra 08-12-2010, 23:10

yeni üye oldum siteden hiç bi fikrim yok yardımcı olursnz sewinirim..bu kitabıda hiç okumadım..tavsiyeleriniz üzere okumayı düşünüyorum:)

muzaffer 05-11-2010, 20:18

Doktor Ali bir deryadır. Ben de bir aliyim. yaşamım boyunca ondan beslendim. Ali cesaretin timsalidir. Ali bir evrendir. Ali bir yaşam tarzıdır....

enes günaslan 19-05-2010, 12:18

kıyas kaldırmayan iki vaziyet..aşk sorgulandığında sevgi çıkar ortaya..

ÖZCAN ASLAN 13-05-2010, 13:02

ali şeriati yi okudukça insan adeta imanını yeniliyor diyebilirim.

erkam 16-02-2010, 00:02

Aşk gözü kapalı yol almadır, cesaretten ziyae atılganlıktır. cömertlikten ziyade savurganlıktır. ince zekadan ziyade yabanıldır. vurmaktan ziyade kırmaktır. tutmaktan ziyade koparmaktır. Aşk iki uç noktadan daha uç noktadır. Sevgi ise iki uç noktanın tam ortasıdır. Akıl daha ön flanda tedbir ve bilinç gerektiren bir durumdur.

MİRTAÇ 11-12-2009, 09:13

Aşk sahib olma tutkusuyla insanlarda ölme isteğini artıran bir tuıfandır.Bunu Habil- Kabil dizgesinden tutun modern cağın karankık dehlizlerinden dahi görebiliriz Sevgi Bire ulaşma çabası ve hz Meryem'in yüzü kadar temizdir

sevgi 27-11-2009, 15:07

aşk sadece bir başlangıçtır, sevgiye başlangıçtır, sevgiyse sonsuzluğa götürür. aşkın coşkunluğu düşünmeye engeldir. düşünen beyinlerin ibret alması gerektiği ayeti zihnimizi eşelerken, aklın önemi sevgide bile ortaya çıkıyor. ali şeriati aşk ve sevgi düşününü bize döküyor. aklınız olmazsa icraat edemezsiniz, aşk coşkunluğu sizi ancak doruğa çıkarır ve yere çakar diyor. ne güzel diyor yine.
allah ondan razı olsun. bu bayram günü, ruhu en rahat olsun...

DİLDAŞ 18-11-2009, 01:17

EY KEVİR SENİ ANLAMAK SANA ULAŞMAK İÇİN BİR KUM TANESİ KADAR AŞKA DÜŞMELİ MİYİM SÖYLER MİSİN . EY KEVİR ÇAĞLARDAN BİR ADEM GİBİ SESLENİŞİN VAR YA BİR YAKIN YAR İSTERİ
M DİYE EY SICACIK KUMLARIN KAVURDUĞU KEVİR SANA GELMEK NEDENDİR UZAK UZATILDI BİR SES BİR NEFES OLUR MUSUN YENİDEN ÇAĞLARDIR ARAR DURURUM KIZGIN ÇÖLLERDE BİR KUM TANESİYİM KABUL EDERMİSİN EY AŞKLA YOĞRULMUŞ DERTLERİN ACI ÇIĞLIĞI .YÜREĞİM PARE PARE OLURMUŞ O KOCAMAN AŞKISEVGİNDE BANA DA DİLİDAŞLIK YÜREGİNDE YER AÇARMISIN BÜTÜN ZAMANLARDA

mustafa 10-10-2009, 09:34

çok aramam ramen aşak la sevgi arasın da ki farkları bu güzel ve anlaşılır bir uslup ve doyurucu kelime hazinesil eilk karşılaşıyorum aşkla sev gi arasında farklar ancak bu kadar güzel açıklanı rabbim mükafatını katıyla versin

babil35 28-09-2009, 11:22

ne diyebilirimki! Ey Ali sen bir mirassın bilenler, anlayanlar,sevmeyı anlamak isteyenler için.senı anlamaya calışmaya devam edecez.bir kez şehid oldun ama hala ŞAHİD sin....

bilmem 27-09-2009, 17:33

aşk ve sevgi iyidir burda güzel bir kıyas yapılmış
bana göre insan ancak ALLAHa aşık olabilir ve bundan dolayı en fazla ALLAH ı sevebilir
ve ancak onun sev dediğini sevebilir
konuyla alkası varmı bilmem ama yinede yazdım

Mustafa 07-09-2009, 21:57

Bence Ustadın kitapları
Hakettiği değeri bulamıyor sebebi ise
Çeviriden sonra cümledeki butunluk bozuluyor
yanı cevırıden kaybedıyor

veysel menekşe 27-08-2009, 11:13

Western Filmi'nden Bir Diyalog

--- Kızınıza aşığım!.... Evlenmek istiyorum efendim!..
--- Aşıksın öyle mi?..Hayır !.. Sadece arzuluyor ve tutkuyla istiyorsun !..
Ben eşimle o'nu arzulayarak evlendim!.. Beş yıl sonra aşık oldum..
Sevmem ve sevilmem se tam kırk yılımı aldı..
---- ??!!..
---- Ne diyorsun Delikanlı?.. Sen de kırk yılı göze alabilecek misin ?!
---- Şey efendim !.. Düşünmem gerek!..
---- Düşün !.. der adam ve eşine döner .
Gülümseyerek..

abbas 27-08-2009, 06:56

sanki bir kaç tanımda sevgi ve aşkın yer değişmesi gerekiyor gibi geldi.
Kevir kitabına gelince harika bir kitap, müthiş tasvirler ve değişen ruh hallerini başarıyla yansıttığı bir kitabı..

dersu 02-06-2009, 07:20

Ali şeriatinin üniversite yıllarında okuduğum kitaplarında gönlümde,aklımda kalan tek bir hissiyat var. Oda çok ferin bir korku....Bu büyük ustayı hiç bir kelime ile anlatamam çünki yanlış anlatmaktan korkarım.Bırakalım lütfen yanlış ve doğruyu ...aşk ne sevgidir, ne mekan ,aşk ne dündür nede gelecek....Aşk olmuş ve olacak herşeydir. Selam ve saygılarımla

MUHAMMED 11-04-2009, 15:17

Bence tarrifettiği yanlış. Aşkı sevgi sevgiyi ise aşk diye tarif etmiş asıl üstün olan aşktır varlığın yaratılma sebebide aşktır.

zehra 05-04-2009, 01:26

ali şeriati...eklenecek pek de bir şey yok aslen. üstad her şeyi anlatmıış kafi derecede...

kendisi aşk olgusunun günümüzdeki populer kültür malzemesi olmuş, ayağa düşmüş vaziyetini görseydi acaba o zaman ne derdi kimbilir...bunu göremediği için onu şanslı olarak addetmek mümkün; onun gibi bir üstadın günümüzde yaşamıyor oluşunun bizler içinse bir şanssızlık oldığunu söylemek yaralayıcıyken....


yanlız göze takılan bir şeyi samimiyetle belirtmek isterim; yazıya eklenmiş olan resimdeki kalp şekillemesi de sembolik olarak aşka tekabul eder bildiğimiz üzere...özellikle bu şekilleme modern zaman ürünüdür...ve evet, işte öyle aşkta resimdeki gibi batan bir güneşin avucumuzda aldığı şekil kadar geçici ve sığdır denilebilir...

Yorum yaz

Yorumunuz editör onayından sonra yayımlanır.

Bu sitede yalnızca sitenin çalışması için gerekli çerezler kullanılır. Ölçümleme çerezleri için onayınızı isteriz. Ayrıntı: Çerez Politikası ve KVKK Aydınlatma Metni.